บทความวิชาการ
การเปลี่ยนแปลงข้อกำหนดของ USP-NF บท <41> เครื่องชั่ง และ <1251> ข้อกำหนดการชั่ง ปี 2026 : การเปลี่ยนผ่านสู่การบริหารความเสี่ยงและมาตรวิทยา
ชื่อบทความ การเปลี่ยนแปลงข้อกำหนดของ USP-NF บท <41> เครื่องชั่ง และ <1251> ข้อกำหนดการชั่ง ปี 2026 : การเปลี่ยนผ่านสู่การบริหารความเสี่ยงและมาตรวิทยา
ผู้เขียนบทความ ภญ.เมทินี นิ่มน้อย
สถาบันหลัก กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
รหัสกิจกรรม 3002-1-000-002-06-2569
ผู้ผลิตบทความ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์
การเผยแพร่บทความ ผู้ประกอบวิชาชีพทุกคน 
วันที่ได้รับการรับรอง 30 ต.ค. 2569
วันที่หมดอายุ 29 ต.ค. 2570
หน่วยกิตการศึกษาต่อเนื่อง 2.5 หน่วยกิต
บทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอการเปลี่ยนแปลงข้อกำหนดของ United States Pharmacopeia–National Formulary (USP–NF) ของ General Chapters <41> Balances และ <1251> Weighing on an Analytical Balance ซึ่งมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2026 โดยมุ่งเน้นการเปลี่ยนผ่านจากแนวคิดการควบคุมคุณภาพแบบดั้งเดิมไปสู่การบริหารคุณภาพบนพื้นฐานความเสี่ยง (Risk-based quality management) และหลักมาตรวิทยาสากล (Metrology) การปรับปรุงครั้งนี้ให้ความสำคัญกับความสามารถสืบย้อนกลับทางมาตรวิทยา (Metrological traceability) ความไม่แน่นอนของการวัด (Measurement uncertainty) และการบริหารจัดการตลอดวงจรชีวิตของเครื่องชั่ง (Life cycle management) สาระสำคัญของการเปลี่ยนแปลง ได้แก่ การกำหนดแนวทางการสอบเทียบ (Calibration) และการตรวจสอบสมรรถนะ (Performance checks) อย่างชัดเจน การปรับเกณฑ์การทดสอบความสามารถในการชั่งซ้ำ (Repeatability) และความถูกต้อง (Accuracy) ให้มีความเข้มงวดและสอดคล้องกับหลักสถิติและมาตรวิทยามากขึ้น รวมถึงการกำหนดแนวทางสำหรับเครื่องชั่งหลายช่วงน้ำหนัก (Multi-interval และ Multiple range balances) นอกจากนี้ยังมีการแยกความหมายระหว่าง Minimum Weight และ Smallest Net Weight อย่างชัดเจน ตลอดจนส่งเสริมการกำหนดความถี่ในการสอบเทียบและตรวจสอบสมรรถนะบนพื้นฐานของการประเมินความเสี่ยง แทนการกำหนดแบบคงที่ตามระยะเวลา การเปลี่ยนแปลงของ USP–NF General Chapters ดังกล่าว ส่งผลกระทบต่อห้องปฏิบัติการด้านเภสัชกรรม ที่จำเป็นต้องปรับปรุงระบบคุณภาพ เอกสารวิธีปฏิบัติงานมาตรฐาน (SOPs) กระบวนการบริหารความเสี่ยง และการเลือกใช้ผู้ให้บริการสอบเทียบที่มีความสามารถ เพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดใหม่ของ USP บทความนี้จึงช่วยสรุปแนวคิด หลักการ และประเด็นสำคัญของมาตรฐานฉบับปรับปรุง เพื่อสนับสนุนความเข้าใจและการเตรียมความพร้อมของห้องปฏิบัติการในการประยุกต์ใช้มาตรฐานดังกล่าวต่อไป
คำสำคัญ
USP <41> Balances, USP <1251> Analytical Balance, Calibration, Risk-based Quality Management