หลักการและเหตุผล
ปัจจุบันสังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ปัญหาสุขภาพเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับ “สมอง” และ “ร่างกาย” พบมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะภาวะสมองเสื่อมและความบกพร่องด้านความจำ ซึ่งมักเริ่มต้นจากอาการเล็กน้อยที่ผู้ป่วยและครอบครัวมองข้าม เช่น หลงลืมบ่อย สับสนเรื่องเวลา/สถานที่ การตัดสินใจช้าลง หรือเปลี่ยนแปลงด้านอารมณ์และพฤติกรรม หากไม่สามารถคัดกรองสัญญาณเตือนตั้งแต่ระยะเริ่มต้น ผู้ป่วยอาจเข้าสู่ระยะรุนแรง ส่งผลต่อความสามารถในการดำรงชีวิต ภาระผู้ดูแล และค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของครอบครัวและระบบสาธารณสุข
ในขณะเดียวกัน “อาการปวดกล้ามเนื้อและกระดูก” ในวัยทำงาน โดยเฉพาะกลุ่มพนักงานออฟฟิศ เป็นปัญหาที่พบบ่อยในร้านยาและสถานบริการปฐมภูมิ เช่น ปวดคอ บ่า ไหล่ ออฟฟิศซินโดรม ปวดหลังส่วนล่าง ปวดศีรษะจากความเครียด และอาการปวดเรื้อรังที่มีผลต่อการนอนและประสิทธิภาพการทำงาน ปัญหานี้ไม่ได้กระทบเพียงคุณภาพชีวิต แต่เชื่อมโยงกับภาวะเครียด การนอนหลับผิดปกติ และความเหนื่อยล้า ซึ่งอาจย้อนกลับไปส่งผลต่อสมาธิ ความจำ และสุขภาวะทางสมองโดยรวม สะท้อนแนวคิด “Brain & Body Synergy” ที่มองสุขภาพแบบองค์รวมและเชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ
เภสัชกรมีบทบาทสำคัญในฐานะบุคลากรสาธารณสุขด่านหน้า ทั้งในการคัดกรองอาการที่ควรสงสัยภาวะสมองเสื่อม การประเมินอาการและปัจจัยเสี่ยงเบื้องต้น การให้คำแนะนำด้านการดูแลตนเองและการส่งต่ออย่างเหมาะสม ตลอดจนการให้คำปรึกษาเรื่องการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพและยาที่เกี่ยวข้องอย่างปลอดภัยและมีเหตุผล โดยเฉพาะหัวข้อการ “เจาะลึกการใช้ EGb 761” ซึ่งเป็นสารสกัดมาตรฐานจาก Ginkgo biloba ที่ได้รับการศึกษาและถูกนำมาใช้ในบริบทของการดูแลด้านการทำงานของสมอง อย่างไรก็ตาม ในการปฏิบัติงานจริงยังพบความท้าทาย เช่น ความหลากหลายของผลิตภัณฑ์ในท้องตลาด ความแตกต่างของการสกัดมาตรฐาน คุณภาพหลักฐานเชิงวิชาการ การประเมินความเหมาะสมรายบุคคล รวมถึงประเด็นความปลอดภัยและการใช้ร่วมกับยาอื่น (เช่น ยาต้านการแข็งตัวของเลือด/ยาต้านเกล็ดเลือด) ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยองค์ความรู้ที่เป็นระบบและทันสมัย เพื่อให้เภสัชกรสามารถให้คำแนะนำที่ถูกต้องและสื่อสารกับผู้ป่วยได้อย่างมั่นใจ
ในการนี้สถานปฏิบัติการเภสัชกรรมชุมชน (โอสถศาลา) คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในฐานะร้านยาของสถาบันการศึกษา เห็นความสำคัญเรื่อง “Brain & Body Synergy” เพื่อบูรณาการองค์ความรู้ด้านสุขภาพสมองและการจัดการอาการปวดที่พบบ่อยในวัยทำงานในมุมมองแบบองค์รวม ช่วยพัฒนาทักษะการคัดกรอง การให้คำปรึกษาเชิงปฏิบัติในบริบทของร้านยา/หน่วยบริการ และยกระดับบทบาทเภสัชกรในการดูแลประชาชนทั้งด้านการป้องกัน การดูแลต่อเนื่อง และการส่งต่ออย่างเหมาะสม อันจะนำไปสู่การเพิ่มคุณภาพชีวิต ลดภาระโรค และสร้างผลลัพธ์ด้านสุขภาพที่ยั่งยืนในระดับชุมชนและระบบสุขภาพโดยรวม

วัตถุประสงค์
1.เพื่อส่งเสริมการประยุกต์ใช้ความรู้เชิงวิชาการเกี่ยวกับสัญญาณเตือนของภาวะสมองเสื่อม/ความบกพร่องด้านความจำ การคัดกรองเบื้องต้น การให้คำแนะนำด้านการดูแลตนเอง การใช้ EGb 761 อย่างเหมาะสม ปลอดภัย และสมเหตุผลและ การส่งต่อผู้ป่วยอย่างเหมาะสม ในบริบทการปฏิบัติงานจริง
2.เพื่อพัฒนาศักยภาพเภสัชกรในการให้คำปรึกษาเรื่องการจัดการอาการปวดที่พบบ่อยในวัยทำงานแบบองค์รวม (Holistic management of common office pain) เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและผลลัพธ์ด้านสุขภาพของประชาชน

สถานปฏิบัติการเภสัชกรรมชุมชน โอสถศาลา

สถานปฏิบัติการเภสัชกรรมชุมชน คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย Line official : @osotsala หรือ E-mail: osotsala@pharm.chula.ac.th